Historia mody – od XVI do XVI wieku

Bardzo bogate godzinki księcia de Berry – kwiecień (1410)

Witam Was w piątej części cyklu dotyczącym historii mody. Jeśli nie słyszeliście jeszcze o tej serii, wyjaśniam w dużym skrócie - w ramach postanowienia noworocznego raz w miesiącu zapraszam Was w podróż do kolejnego okresu z historii mody z pomocą genialnej książki Francoisa Bouchera "Historia mody".

Dzisiaj cofamy się do renesansu.

 Nie będzie to wpis wykładający szczegółową historię mody - raczej muśnięcie tematu i zaproszenie Was do zapoznania się z nią na własną rękę.

 1. Mówi się, że XIV wiek to czas, w którym narodziła się moda. Za oznakę jej narodzin uważa się pojawienie się stroju krótkiego. Wtedy też zaczęły powstawać elementy typowe dla poszczególnych terytoriów.


Renesansowy pierścień / połowa XV wieku / Burgundia; źródło: źródło: metmuseum.org

2. Cechą charakterystyczną XIV wieku jest również pojawienie się indywidualnych i osobowych cech ubioru. Strój przestał być jedynie mundurkiem świadczącym o przynależności do danej grupy.


Agnès Sorel jako Madonna na obrazie Jeana Fouqueta (ok. 1450)

 

3. Duży wpływ na modę wywierała wówczas Agnès Sorel (metresa króla Francji Karola VII), o której kronikarz George Chatelain pisał tak: "Nosiła treny dłuższe o jedną trzecią niż jakakolwiek księżniczka w królestwie, czapki wyższe o połowę i kosztowniejsze suknie, oddając się próżności dniem i nocą".


Portret Margaret van Eyck autorstwa Jana van Eyck (1439)

 

4. Jednym z najbardziej typowych renesansowych elementów stał się czepiec. Te najbardziej ekstrawaganckie wywoływały taki sprzeciw kościoła, że na początku XVI wieku biskup Paryża obiecywał odpust każdemu, kto wyśmiewał kobiety w czepcach, krzycząc na nimi "hurte belin" (ubodź, baranie).


Portret Joanny Portugalskiej (1439-1475), autor nieznany

 

5. Piętnastowieczna moda odzwierciedlała również pewien problem społeczny: seks pozamałżeński, a właściwie jego owoce. Podobno wszystko zaczęło się od Joanny Portugalskiej, żony Henryka V, która chciała ukryć swój stan błogosławiony, nosząc suknie bazujące na metalowych obręczach. Tak narodziła się moda na verdugo.

 

Bibliografia:
Boucher, François: Historia mody. Dzieje ubiorów od czasów prehistorycznych do końca XX wieku. Warszawa: Arkady 2009. Str. 153-179.