Co musi się zdarzyć, by zaistniała moda?

W poniedziałek ukazał się zerowy odcinek podcastu Moda. Instrukcja Obsługi (jest to pierwszy w Polsce podcast o modzie). Klikając w link, możesz go posluchać bezpośrednio na stronie lub pobrać i wybrać się na spacer, mając w słuchawkach mój głos (dalej jest mi dziwnie za każdym razem, gdy o tym myślę :D).

W pierwszym odcinku podcastu opowiem Wam o Georgu Simmlu – jednym z pierwszych socjologów – który zajmował się również modą. Myślę, że poznanie jego punktu widzenia w dużym stopniu pomaga zrozumieć mechanizmy, które rządzą modą i podchodzić z większą rezerwą do tego, co powszechnie mówi lub pisze się o modzie.

Dzisiaj konkretnie, sama teoria. W poniedziałek dorzucę do tego komentarz własny i masę przykładów realizacji tych procesów we współczesnej modzie.

1. Moda i jej właściwości


• Dualizm – według Simmla moda składa z dwóch przeciwstawnych elementów, które wzajemnie na siebie oddziałują. Z jednej strony wyższe klasy społeczne oddzielają się od niższych, próbując raz po raz nowych trendów; z drugiej niższe klasy społeczne próbują je naśladować, przez co trend wędruje z góry na dół.
• Zmienność – ze względu na to, że wyższe klasy szukają sposobu, by odseparować się od niższych, a te cały czas próbują je naśladować, powoduje to regularne powstawanie nowych trendów.
• Ruch – Simmel podkreśla też, że ruch ten nie odbywa się zawsze bezpośrednio graniczące ze sobą. Oznacza to, że wyżej usytuowane klasy – wśród których również panuje hierarchia – wpływają na siebie nawzajem.

2. Funkcje mody


• tworzenie poczucia przynależności – moda łączy tych, którrzy podążając w jednym kierunku, próbują naśladować to, co powstało na górze drabiny społecznej.
• powstanie wrażenia oryginalności – moda służy również jako swego rodzaju wentylem napędzany i przeznaczony dla tych naśladowanych, którzy od naśladownictwa chcieliby się uwolnić

3. Warunki istnienia mody


• klasy społeczne – mimo że od lat już w kulturze eurocentrycznej klasy społeczne nie istnieją, to jednak utopijna wizja komunizmu do skutku nie doszła. Co definiuje współczesne klasy społeczne? Pieniądze.
• przedział czasowy – badając modę, zwrócić należy uwagę na to, że moda nie składa się tylko z teraźniejszości i przeszłości, ale również przyszłości, do której dynamiczna zmiana zmierza.
• potrzeba przynależności społecznej – każdego człowieka cechuje wewnętrzna potrzeba przynależności łącząca się z potrzebą akceptacji. Moda z jednej strony bazuje na tej potrzebie, z drugiej – umożliwia zaspokojenie jej.
• potrzeba odrębności społecznej – na niej właśnie opiera się cały modowy dualizm. Potrzeba akceptacji charakteryzuje każdego, lecz bardziej świadomy użytkownik mody z pewnością zauważa u siebie również potrzebę izolacji, a z całą pewnością róznież dyskomfort w momencie, gdy zauważy, że jest kopiowany.

Chciałabym przemycać na blogu więcej treści związanych z teorią mody, bo wierzę, że rozumiejąc modę, łatwiej będzie nam ją konsumować. Taka alernatywa dla wszelkich poradników, które każą Ci wyrzucić ze swojej szafy wszystko, a potem najlepiej kupić nowe ;)