Slava, czyli chwała – historia radzieckich zegarków

Na pewno większość z Was ma w swoim domu zegarek Slava. Jeśli nie Wy, to zapewne Wasza Mama ma gdzieś schowany budzik w kształcie kurczaka, a Dziadek pewnie nie rozstawał się ze swoim zegarkiem. Niemcy mieli Vokswagen – samochód dla ludu – blok wschodni miał zegarki Slava. Nazwa wybrana nieprzypadkowo: слава znaczy „chwała”.

 Slava, oficjalnie znana jako Второй Московский часовой завод (Druga Moskowska Fabryka Zegarków), zrodziła się w roku 1924, kiedy przez Związek Radziecki przechodziła fala Nowej Polityki Ekonomicznej. Produkowano przede wszystkim dla ludu. Takie też były zegarki Slavy.

Fabryka początkowo troszczyła się o wyposażenie domów obywateli – powstawały zegary wiszące i budziki. Zegarki na rękę produkowała początkowo jedynie Pierwsza Moskwska Fabryka Zegarków (znana również jako Poljot; ros. Полёт). Pierwsze zegarki Slavy zeszły z taśmy produkcyjnej w roku 1935.

Wojna przerwana produkcję zegarków, ale nie na długo. Fabryka została przeniesiona spod Moskwy do Czystopola, gdzie kontynuowano pracę. Po wojnie nazwa fabryki została zmieniona na Vostok (rus. восток – wschód), a Rosjanie jak zawsze wyszli obronną ręką z najmniej sprzyjającej sytuacji.

Po wojnie Slava przeżywała pełen rozkwit. W latach 50. zaczęła produkować również damskie zegarki. Od tego momentu propaganda mogła wypełniać zarówno męskie, jak i damskie serca. Odzież w komunistycznych czasach pełniła wiele funkcji: chroniła przed zimnem, ciepłem, zegarki odmierzały czas, ale było też coś więcej – czego w czasach pokoju nie doświadczamy – ubrania i dodatki pełniły również funkcję polityczną. Z jednej strony projektanci-plastycy próbujący przemycić odrobinę koloru, z drugiej zakłady państwowe jak na przykład Slava chwalące siłę narodu i partii. Slava nowe modele wypuszczała regularnie, wykorzystując wszystkie możliwe okazje.

Na tarczach zegarków Slava zapisała się wspaniałość cerkwi św. Bazyla Błogosławionego, wybór pierwszego prezydenta ZSRR, obchody setnych urodzin Lenina, organizacja igrzysk olimpijskich w Moskwie w roku 1980 czy wprowadzenie pierestrojki. Zegarki Slavy oddają historię minionego systemu.

Chwała Slavy odeszła w zapomnienie wraz z upadkiem Związku Radzieckiego. Produkcja została wówczas przeniesiona do Chin, a zegarki znacznie straciły na jakości. Pozostałości dawnego prestiżu można szukać teraz po babcinych szufladach i pchlich targach. W Moskwie w jednym ze sklepów (w centrum handlowym przy stacji metra Planiernaja; ros. Планерная) na witrynie można znaleźć kilkanaście historycznych modeli zegarków. To tam zrobiłam zdjęcia do tego wpisu.

 

Bibliografia:


Po raz kolejny muszę to niestety napisać, ale Rosjanie nie zwracają uwagi na podpisywanie tekstów nazwiskiem autora:/ Korzystałam z następujących stron:

Slava.su: История часового завода Славаlvetica; URL: http://slava.su/Istorija-chasovogo-zavoda-Slava/

Slava.su: О компании; URL: http://slava.su/about-company.html

Slava.su: На мирные рельсы; URL: http://slava.su/istorija-chasovogo-zavoda-slava-na-mirnie-relsi.html